Sapanca Gölü Eylem Planı için 5 yılda 25,5 milyar liralık yatırım

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Sapanca Gölü Eylem Planı kapsamında 6 ana eylem ve 12 tedbir belirlendiğini açıkladı. Yumaklı, bu tedbirlere yönelik yatırım planlamasının yapıldığını, beş yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırımın yalnızca bu eylem kapsamındaki hususların hayata geçirilmesi için gerçekleştirileceğini söyledi.

Adapazarı Kültür Merkezi’nde düzenlenen Sapanca Gölü Eylem Planı Tanıtım Toplantısı’nda konuşan Yumaklı, dünya tatlı su kaynaklarının yalnızca yüzde 2,5’ini oluşturduğunu, bunun da yalnızca yüzde 1’inin kullanılabildiğini belirtti. Dünya nüfusunun yarısından fazlasının kentlerde yaşadığını, 2 milyar 200 milyon insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığını ifade eden Yumaklı, Türkiye’de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerilediğini aktardı.

Su stresi ve stratejik yaklaşım

Yumaklı, Türkiye’nin artık su stresi altında bir ülke olduğunu vurgulayarak, iklim koşullarındaki değişimin yağış rejimlerinde düzensizlik, kuraklık, sel ve taşkın gibi sonuçlar doğurduğunu, bunların merkezinde suyun bulunduğunu söyledi. Suyun yönetilecek bir kaynak değil, sanayiden tarıma ve evsel kullanıma kadar tüm sektörleri yönlendiren stratejik bir eksen olduğunu belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın temiz su kaynaklarına erişimi bir beka meselesi olarak tanımladığını hatırlatan Yumaklı, 10 yıllık Ulusal Su Planı’nın uygulamaya alındığını açıkladı.

Su verimliliği ve tarımsal kullanım

Bakan Yumaklı, 2023’ten itibaren su verimliliği seferberliğinin Emine Erdoğan’ın destekleriyle yürütüldüğünü belirterek, kurumlar için mavi, yeşil ve turkuaz olmak üzere üç kademeli su verimliliği belgesi uygulamasına geçildiğini anlattı. Suyun yüzde 77’sinin tarımsal üretimde kullanıldığını ifade eden Yumaklı, üretim planlamasının önemine dikkat çekti. Basınçlı sulama sistemlerinde yüzde 70 hibe desteğinin sürdüğünü de kaydetti.

Taşkın yönetimi ve Sapanca Gölü’nün önemi

Yumaklı, 25 havzada taşkın yönetim planlarının tamamlanıp uygulamaya alındığını, Sapanca Gölü’nü besleyen tüm derelerde risk analizi yapıldığını söyledi. Ekim ayından itibaren 15 ilde yaşanan su taşkınlarına 485 iş makinesi ve ağır ekipman ile 772 personelin müdahale ettiğini belirtti. Sapanca Gölü’nün hem içme hem kullanma suyu açısından önemine ve sit alanı statüsüne dikkat çeken Yumaklı, gölün mevcut durumundan daha kötüye gitmesi halinde Kocaeli ve Sakarya’daki sanayi bölgesinin olumsuz etkileneceği uyarısında bulundu.

Eylem planının içeriği ve hedefler

Eylem planının su, gıda ve ekosistem bağlantısallığında göl yönetimi, su güvenliği ve verimliliğinin sağlanması ile veri temelli yapay zeka destekli karar mekanizmasının oluşturulmasını kapsadığı belirtildi. Havzaya yılda yaklaşık 114 milyon metreküp su kazandırılması hedeflenirken, içme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçakların yüzde 25’e düşürülmesiyle yıllık 16 milyon metreküplük tasarruf sağlanacağı ifade edildi. İhsaniye Barajı isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlandığı, Ballıkaya Barajı’nın 2027’de su tutmaya başlayacağı açıklandı.

Yumaklı, Sapanca Gölü’nün su miktarı ve kalitesinin yapay zeka destekli modellerle takip edildiğini, gölden üretilen verilerin Akıllı Su Yönetimi Sistemi’ne aktarılacağını söyledi. Bakan, artık konuşma döneminin geride kaldığını, uygulamaya geçilmesi gerektiğini vurguladı.