Karın zarı ve organ yüzeylerini saran over kanserinde tedavi süreci ameliyatta şekilleniyor

Karın zarına ve karın içindeki organların yüzeylerine kadar yayılabilen over kanseri, cerrahi müdahalenin yalnızca yumurtalık dokusuyla sınırlandırılamadığı karmaşık bir tablo ortaya koyabiliyor.

Hastalığın vücuttaki dağılımı, tümörün kendine has nitelikleri ve kişinin genel fiziki direnci birlikte ele alınarak en doğru tedavi yolu çiziliyor. Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, halk arasında sıcak kemoterapi olarak bilinen yöntemin bu süreçteki rolünün doğru anlaşılması gerektiğine işaret ediyor. HIPEC uygulamasının her hastaya standart biçimde yapılmadığını aktaran Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, tekniğin yalnızca seçilmiş hasta profilinde ve uygun zamanlama yakalandığında cerrahiyi güçlendiren bir seçenek niteliği taşıdığını dile getiriyor.

Ameliyatta temel amaç görünür odakların temizlenmesi

Ameliyat masasında birincil gayenin hastayı tehlikeye atmadan tümörlü alanların tamamen temizlenmesi olduğunu söyleyen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, şu bilgileri aktarıyor:

“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Tıbbi literatürde hipertermik intraperitoneal kemoterapi adıyla geçen bu usul, ısıtılmış kemoterapi karışımının ameliyat sırasında özel bir cihaz sistemiyle karın boşluğunda belli bir süre dolaştırılması prensibiyle çalışıyor. Cerrahın gözle seçtiği kitleleri tamamen temizlemesinin ardından devreye giren yöntem, ortamda barınması muhtemel mikroskobik kanser hücrelerini yok etmeyi amaçlıyor. Sıvının derecesi, süresi ve içeriğindeki ilaç ise belirlenen protokol doğrultusunda saptanıyor.

Uygulamaya yönelik yaygın bir yanılgıya değinen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, yaklaşımı şu sözlerle netleştiriyor: “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”

Klinik çalışmalar doğru zamanlama ve seçimi işaret ediyor

Tedavinin etkinliğini kanıtlayan güçlü bilimsel dayanaklar, özellikle operasyon öncesinde kemoterapi görerek cerrahiye alınan seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri vakalarından sağlanıyor. Bu hasta kümesi üzerinde yapılan OVHIPEC-1 çalışmasının uzun dönemli neticeleri, cerrahiye bu tekniğin eklenmesiyle hastalığın nüksetmesinin geciktiğini ve hastanın yaşam müddetinin uzayabildiğini belgeliyor. İlk kez nüks gelişen, platin temelli ilaçlara olumlu cevap veren ve operasyonda tümör odakları tamamen temizlenen grupta da benzer yaşam süresi avantajları bildiriliyor. Fakat bu hasta profilinde ağır yan etki riskinde artış kaydedildiği için beklenen yararın risklerle kıyaslanması zorunlu hale geliyor.

Verilerin her hastalık evresine uygulanamayacağını hatırlatan Kahramanoğlu, böbrek değerlerinin, genel sağlığın ve cerrahinin boyutunun belirleyici olduğunu vurguluyor. Güncel ASCO kılavuzu da operasyon öncesi ilaç alan, böbrek fonksiyonları elverişli evre III hastalarda yöntemin ameliyat esnasında değerlendirilebileceğini belirtiyor. Uzman hekim, karar aşamasını şu sözlerle özetliyor:

“Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.”

Tedavi süreci ameliyat masasından önce planlanıyor

İleri düzey yumurtalık kanseri vakalarında kimi zaman ilk adım cerrahi olurken kimi zaman da öncelikle kemoterapiye başvurmak gerekebiliyor. Yol haritasının jinekolojik onkoloji alanında çizilmesi kritik önem taşırken geniş ameliyatlar deneyimli anestezi, cerrahi, onkoloji ve yoğun bakım koordinasyonu şart koşuyor. Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, süreci şu sözlerle tamamlıyor:

“Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”