Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

İstanbul’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinlikte, TÜBA Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nin eski rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Ankara Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Ortak Tarihin Izleri

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı kalmadığını, Akdeniz’in ortak tarihinden, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarından ve kültürel etkileşimlerden beslenen çok katmanlı bir geçmişe dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve finansal bağlarına, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan süreci özetledi.

1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nın bu ilişkilerin gelişiminde önemli dönüm noktalarından biri olduğunu belirten Koyuncu, bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayi, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını kaydetti.

Bilim Diplomasisi ve Akademik İş Birliği

Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Büyükelçilerinin Raporları (1512-1789) adlı eseri paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan tarihi belgeler ve diplomatik raporlara dayanan çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını aydınlattığını belirtti. Koyuncu, Roma’da yürütülen ve Avrupa Birliği destekli Water4All projesine de değinerek atık suyun geri kazanımı üzerine araştırmalara ilişkin bilgi verdi. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu ifade eden Koyuncu, üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasındaki iş birliğinin artırılmasının önemine dikkat çekti.

TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasına da değinen Koyuncu, bilim diplomasisinin ülkeler arasındaki ilişkileri güçlendirmede temel araçlardan biri olduğunu söyledi. İklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, yapay zekâ ve dijital dönüşüm gibi küresel sorunların uluslararası bilimsel iş birlikleriyle ele alınacağını belirtti. Bu çerçevede, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’nu (WSF) da anarak akademik ilişkilerin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini umduğunu ifade etti.

Oturumlarda Ticaret ve Tarih Tartışıldı

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini, modern dönemde ticaret alanındaki Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı Devleti arasındaki ticari ve finansal ilişkileri anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’deki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında Türkiye-İtalya ticari ilişkilerinin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.